Tăng cường hệ miễn dịch là mơ hồ

Quảng cáo bốc lên là thành phần có chứa những hoạt chất được cho là cải thiện hệ miễn dịch được xác nhận bởi các nghiên cứu này nọ, nhưng chắc chắn không có bằng chứng cụ thể, không được cơ quan thẩm quyền xác nhận…

(Đối thoại giữa ông Vũ Thế Thành và Công Khanh (báo TGTT) về quảng cáo “tăng cường hệ miễn dịch” ở thực phẩm chức năng)

Nguồn: Tăng cường hệ miễn dịch là ba xạo

Các nhà khoa học vẫn đang cố gắng giải mã hệ miễn dịch nhưng vẫn chưa có kết quả.

TGTT: Nhiều thông điệp quảng cáo thường hay bốc lên cái gọi là “giúp tăng cường hệ miễn dịch”. Ông hiểu thế nào về cụm từ này? Nói tới hệ thống chắc không phải là một thực thể rồi, phải không?

VTT: Đúng là hệ miễn dịch không phải là một cơ quan cụ thể như tim gan phèo phổi…, mà là một hệ (thống) gồm nhiều yếu tố khác nhau cấu tạo thành.

Hệ miễn dịch là hệ thống phòng thủ của cơ thể chống lại các mầm bệnh, vi trùng, virus, ký sinh trùng, các tế bào lạ xâm nhập… Hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể và các tế bào miễn dịch, là những tế bào có khả năng vô hiệu hóa, tiêu diệt tác nhân gây hại cơ thể, rồi huy động mọi thứ có trong tay như các tế bào ‘chuyên trị’, các mô, các cơ quan, bộ phận, các chất trong cơ thể để vô hiệu hóa mầm bệnh. Thậm chí các gốc tự do, mà người ta cho rằng có thể gây ung thư, cũng được huy động để tiêu diệt mầm bệnh. Hệ miễn dịch còn tấn công luôn các tế bào đang manh nha lạng quạng phát triển thành ung thư.

Hệ miễn dịch huy động tùm lum đủ thứ như thế, nhưng lại phối hợp rất nhịp nhàng. Có điều sự nhịp nhàng này như thế nào, đến nay khoa học vẫn chưa hiểu rõ.

Nói rằng, “giúp tăng cường hệ miễn dịch”, là giúp cái gì trong hệ thống đó? Giúp thế nào? Giúp tăng cường loại tế bào miễn dịch nào? Cần bao nhiêu? Yếu tố gì cần phối hợp? Hiệu quả ra sao?… Cụm từ  “tăng cường hệ miễn dịch”, do đó, rất  mơ hồ về mặt khoa học.

TGTT: Nếu sống một lối sống lành mạnh thì có giúp tăng cường hệ miễn dịch không?

VTT: Khoa học vẫn chưa đủ bằng chứng để cho rằng có mối quan hệ trực tiếp giữa lối sống và tăng cường hệ miễn dịch. Những người bị suy dinh dưỡng dễ mắc bệnh, nhưng suy dinh dưỡng có thực sự ảnh hưởng tới hệ miễn dịch hay không, thì khoa học không chắc chắn.

Tuy vậy khoa học vẫn nỗ lực nghiên cứu và khai thác những hiệu quả từ cái mà ông gọi là “lối sống lành mạnh” ảnh hưởng trên việc đáp ứng của hệ miễn dịch, chẳng hạn không hút thuốc, tập thể dục thường xuyên, ăn nhiều rau củ quả, hạn chế bia rượu, duy trì thể trọng vừa phải, giảm stress… Những yếu tố này giúp cơ thể khỏe mạnh hơn, phòng chống bệnh tật tốt hơn.

TGTT: Còn ăn uống lành mạnh thì sao, có giúp tăng cường hệ miễn dịch?

VTT: Khoa học thừa nhận, việc thiếu một số chất vi lượng như các vitamin A, B, C, E, B9 (acid folic)… và các khoáng kẽm, selenium, sắt, đồng… có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ miễn dịch. Các thử nghiệm trên động vật đã cho thấy điều đó. Nhưng sự thay đổi của hệ miễn dịch do thiếu những chất vi lượng trên ảnh hưởng trên sức khỏe thế nào, lại chưa được nhận diện rõ ràng. Quan sát trên người cũng tương tự.

Kẽm là thành phần trong các enzyme của tế bào miễn nhiễm. Selenium, đồng, vitamin C… có thể ngăn chặn sự phá hủy tế bào miễn dịch. Những thứ “tăng cường hệ miễn dịch” này đều có trong thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày. Sự thiếu hụt khoáng chất này hay vitamin nọ chẳng qua là do ăn uống mất cân bằng, ăn quá nhiều thịt mà rau quả lại ít, chẳng hạn.

Hệ miễn dịch hay hệ thống phòng thủ bệnh tật của con người vừa phức tạp, vừa huyền bí. Phức tạp bởi vì nó phải phối hợp đủ mọi thứ trong cơ thể để hoạt động. Việc tăng cường nó, nói đúng hơn là để nó hoạt động hiệu quả, đòi hỏi một kiểu sống lành mạnh, lạc quan, tránh stress, luyện tập, ăn uống điều độ và cân bằng. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, ăn uống lành mạnh chỉ là một trong những yếu tố của  “lối sống lành mạnh” thôi.

TGTT: Vậy các loại thực phẩm chức năng cho rằng có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch phải chăng là nói xạo?

VTT: Họ không nói xạo, nhưng là nói mơ hồ. Nói mơ hồ rồi thêm hiệu ứng âm thanh hình ảnh hỗ trợ vào nữa thì nói cứ như… thật. Quảng cáo bốc lên là thành phần có chứa những hoạt chất được cho là cải thiện hệ miễn dịch được xác nhận bởi các nghiên cứu này nọ, nhưng chắc chắn không có bằng chứng cụ thể, không được cơ quan thẩm quyền xác nhận…  Thực phẩm chức năng không phải là thuốc, không được phép tuyên bố rằng nó trị được bệnh này bệnh nọ, thì phải lách qua “tăng cường hệ miễn dịch” để khỏi phải chứng minh hiệu quả. Nghệ thuật quảng cáo là ở chỗ đó.

Nếu cho rằng, chỉ cần uống những viên thần dược chức năng, sau đó yên tâm chờ đợi hệ miễn dịch được tăng cường, là chuyện thần thoại!

Nguồn: Tăng cường hệ miễn dịch là ba xạo

——-

Advertisements
This entry was posted in An toàn thực phẩm, Đối thoại attp and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s